Tulpen

Geschiedenis van de tulp

De meeste mensen zien de tulp als een typisch Nederlandse bloem, maar eigenlijk komt de tulp uit centraal Azie, waar hij in wild groeide. In 1593 kwam een botanicus uit Azie, genaamd Carolus Clusius in dienst van de Universiteit van Leiden. Hij kreeg van een vriend (de ambassadeur van Constantinopel/Istabul) een paar tulpbollen mee. De historici zeggen dat Carolus Clusius een egoïstische tuinman was. Hij hield zijn geliefde tulpen voor zichzelf en weigerde om hen te verkopen of te delen (ondanks vele hoge aanbiedingen). Op een dag werd er bij Carolus Clusius in gebroken en stalen ze een aantal tulpbollen uit zijn tuin en verkochten deze op de markt. Dit was het begin van de Nederlandse tulpenhandel.

Tulpmania

De tulp werd al snel een gewild item en een statussymbool. De ontwikkeling van een levendige handel in tulpenbollen resulteerde in een speculeren met tulpen. De periode van absurde speculatie werd "Tulpmania"genoemd.  Het was vooral tijdens 1623 en 1637 dat de prijzen enorm toenamen. Bij de piek van Tulpmania, kostte één enkele bol meer dan een huis in een van de beste delen van Amsterdam. In het jaar 1637 stortte de tulphandel volledig in, toen een groep verkopers niet de gewilde prijzen konden krijgen en de handelaren eindelijk beseften dat deze waanzin niet eeuwig door kon gaan. Duizenden Nederlandse zakenlieden werden geruïneerd in minder dan twee maanden.

Heden

Sinds 1600 is de tulp een belangrijk gewas in ons land. Vandaag zijn bijna de helft van Hollandse boerderijen in de Bollenstreek, beplant met tulpenbollen (23.412 hectare). Elk jaar worden er meer dan drie miljard tulpenbollen verhandeld. Hiervan, worden ongeveer twee miljard geëxporteerd naar het buitenland.

Tijdens de lente, zijn de bloemen in de Bollenstreek tussen Haarlem en Sassenheim (dichtbij Leiden) in de provincie Zuid-Holland in bloei. Misschien minder bekend maar ook in Noord-Holland bevinden zich uitgestrekte bollenvelden. Het seizoen begint in maart met krokussen, daarna komen de narcissen uit de grond. In april en mei komen de hyacinten en de tulpen tot bloei. En later in Augustus is het tijd voor de gladiolen.

Vandaag de dag zijn er meer dan 4.000 soorten tulpen die in 15 verschillende categorieën zijn verdeeld. Hierbij wordt gelet de lengte, de bloeitijd en het uiterlijk van de tulp. De categorieën zijn: Enkele vroeg,  Dubbele vroeg, Triumph, Darwin, Enkele laat, Dubbele laat, Leliebloemige, Gefranjerde, Viridiflora, Rembrandt, Papegaai, Kaufmanniana, Fosteriana, Greigii en Wilde Tulpen.

De 15 categorieën

Enkele vroege tulpen

Deze tulpen bloeien als eerste en zijn herkenbaar aan de komvormige bloemen.
Hoogte: 30 cm
Bloeitijd: April 
Voorbeelden: Prinses Irene, Yokohama, Apricot Beauty

Dubbele vroege tulpen

Net als de enkele vroege tulpen bloeien deze vroeg in de lente en hebben dubbel gevulde bloemen.
Hoogte: 25-30 cm
Bloeitijd: April 
Voorbeelden: Monte Carlo, Abba, Monsella

Triumph tulpen

Triumph tulpen hebben kegelvormige enkele bloemen en zijn beschikbaar in verschillende kleuren.
Hoogte: 45 cm
Bloeitijd: April–Mei
Voorbeelden: Negrita, Leen v.d. Mark, Rosario, Washington , Don Quichotte , Happy Generation

Darwin Hybride tulpen

De Darwin tulpen zijn de hoogste tulpen van allemaal en worden dan ook vaak gebruikt in boeketten.
Hoogte: 60-70 cm
Bloeitijd: April–Mei
Voorbeelden: Ad Rem,  Apeldoorn, Daydream, Gudoshnik, Ollioules, Beauty of Apeldoorn, Golden Apeldoorn

Enkele late tulpen

Tulpen met variabele en spitse kroonbladen. 
Hoogte: 50-60 cm
Bloeitijd: Mei
Voorbeelden: Queen of Night, Shirley, Esther

Leliebloemige tulpen

Deze tulpen hebben slanke, lange, spitse en veelal verticaal gestreepte bloemen en lijken daarom op lelies. 
Hoogte: 55 cm
Bloeitijd: April–Mei
Voorbeelden: West Point, Mona Lisa, Maytime, Ballerina

Gefranjerde tulpen

De rand van de bloembladen zijn gefranjerd. 
Hoogte: 50 cm
Bloeitijd: April–Mei 
Voorbeelden: Hamilton, Lambada

Viridiflora tulpen

De kroonbladeren van de Viridiflora tulpen zijn deels groen gestreept. 
Hoogte: 55 cm
Bloeitijd: Mei
Voorbeelden: Groenland, Spring Green, Artist

Parkiet of papagaai tulpen

Parkiet tulpen hebben grillig gevormde kroonbladeren. Als de grote bloemen een tijd in de zon staan, openen ze zich zo wijd dat ze bijna uit elkaar vallen.
Hoogte: 55-60 cm
Bloeitijd: April–Mei
Voorbeelden: Estella Rijnveld, Orange Favourite, Texas Gold, Black Parrot, Flaming Parrot, Weber’s Parrot, Rococo.

Dubbele late tulpen

Dubbele late tulpen bloeien vrij laat in de lente, maar bloeien daarentegen wel extra lang. De bloemen van deze tulpen zijn dubbel uitgevoerd en lijken op pioenrozen. 
Hoogte: 45 cm
Bloeitijd: Mei
Voorbeelden: Angelique, Blue Diamond, Mount Tacoma, Miranda

Kaufmanniana tulpen

De Kaufmanniana tulpen hebben enkele tweekleurige bloemen. Ze zijn erg laag en staan dan ook mooi in plantenbakken.
Hoogte: 15-20 cm
Bloeitijd: April 
Voorbeelden: Johann Strauss, Stresa

Fosteriana tulpen

Deze middelhoge tuintulpen hebben meestal langwerpige gevlekte of gestreepte bloemen. 
Hoogte: 25-30 cm
Bloeitijd: April 
Voorbeelden: Juan, Madame Lefeber, Candela, Orange Emperor, Purissima

Greigii tulpen

Laagblijvende tulpen met meestal opvallende roodbruine strepen of vlekken op het blad. Zeer geschikt voor perkbeplanting.
Hoogte: 15-20 cm
Bloeitijd: April 
Voorbeelden: Calypso, Roodkapje, Toronto, Pinocchio, Orange Elite

Wilde botanische tulpen

Voor het merendeel laagblijvende species. Vrijwel al deze soortjes zijn geschikt voor verwildering.
Hoogte: 10-15 cm
Bloeitijd: Maart-Mei
Voorbeelden: Tarda, Lilac Wonder, Little Princess

Rembrandt tulpen

Is eigenlijk geen aparte soort tulpen maar bestaat uit pitse gestreepte of gevlamde tulpen uit bovenstaande soorten. Een erg beroemde type tulp uit het jaar 1600 genaamd “Sempre Augustus” is verloren gegaan. 
Hoogte: variable
Bloeitijd: April–Mei
Voorbeelden: Mona Lisa, Olympic Flame